Żmije w Tatrach są już aktywne. Jak zachować bezpieczeństwo i co zrobić po ukąszeniu?

Wraz z nadejściem ciepłych i słonecznych dni, na niżej położonych terenach Podhala i Tatr, można już spotkać żmije zygzakowate wygrzewające się w promieniach słońca. Choć to zwierzęta, które unikają kontaktu z ludźmi, ich jad może być niebezpieczny dla zdrowia. Szpital Powiatowy w Zakopanem podpowiada, jak reagować w sytuacji zagrożenia.

Spotkanie ze żmiją – zachowaj dystans

Żmija zygzakowata to jedyny jadowity wąż występujący w Polsce. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że gad ten nigdy nie atakuje bez powodu. Agresja żmii jest zazwyczaj reakcją obronną, gdy zostanie ona przypadkowo nadepnięta, wystraszona lub zaskoczona w miejscu, z którego nie może uciec. Jeśli żmija ma taką możliwość, zawsze „schodzi” człowiekowi z drogi.

Podczas wycieczek na szlaki oraz spacerów po polanach warto:

  • patrzeć pod nogi
  • dokładnie sprawdzać miejsce odpoczynku przed spoczynkiem na trawie
  • nosić wysokie obuwie chroniące kostki.

Objawy ukąszenia

Ukąszenie żmii pozostawia dwa charakterystyczne ślady po zębach jadowych, oddalone od siebie o około centymetr. Do najczęstszych objawów należą:

  • silny ból i narastający obrzęk w miejscu ukąszenia
  • zaczerwienienie i zasinienie skóry
  • zawroty głowy, nudności lub duszności (szczególnie u osób wrażliwych).

Warto pamiętać, że jad jest najbardziej niebezpieczny dla dzieci, osób starszych oraz alergików, u których może dojść do wstrząsu anafilaktycznego.

Pierwsza pomoc. Co robić, a czego unikać?

Jeśli dojdzie do ukąszenia, najważniejszy jest spokój. Nadmierny ruch i panika przyspieszają tętno, co sprawia, że jad szybciej rozprzestrzenia się w organizmie.

Prawidłowe postępowanie:

  • unieruchom zranioną kończynę i trzymaj ją poniżej poziomu serca
  • zdejmij biżuterię oraz ciasną odzież (obrzęk narasta bardzo szybko)
  • przemyj ranę wodą i załóż jałowy opatrunek
  • jak najszybciej skontaktuj się z pomocą medyczną (w górach TOPR) lub udaj się na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR).

Czego absolutnie nie robić?

  • nie nacinaj rany i nie próbuj wysysać jadu
  • nie stosuj opasek uciskowych
  • nie podawaj poszkodowanemu alkoholu ani kawy.

Pomoc medyczna w Zakopanem

Szpital Powiatowy im. dr. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem jest przygotowany do niesienia pomocy pacjentom ukąszonym przez żmije. W naszym oddziale ratunkowym lekarze oceniają stopień zatrucia i w razie konieczności podają specjalistyczną surowicę (antytoksynę).

Pamiętajmy, że choć jad żmii jest groźny, tragiczne wypadki zdarzają się bardzo rzadko. Odpowiednia wiedza i ostrożność na szlaku pozwolą nam bezpiecznie cieszyć się urokiem tatrzańskiej przyrody.