Krwiomocz, nawracające zakażenia układu moczowego, trudności z oddawaniem moczu czy podejrzenie nieprawidłowych zmian w obrębie pęcherza – to sytuacje, w których lekarz urolog zleca wykonanie cystoskopii. Jest to jedno z najważniejszych badań diagnostycznych w urologii, pozwalające dokładnie ocenić stan dolnych dróg moczowych.
Co ważne, cystoskopia nie służy wyłącznie diagnostyce – w jej trakcie możliwe jest również wykonanie drobnych zabiegów leczniczych. Tego typu procedury realizowane są w Pododdziale Urologii Szpitala Powiatowego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.
Na czym polega cystoskopia?
Cystoskopia to badanie endoskopowe, które umożliwia bezpośrednie obejrzenie wnętrza cewki moczowej oraz pęcherza moczowego. Do jego przeprowadzenia wykorzystuje się specjalistyczne urządzenie zwane cystoskopem – wyposażone w nowoczesne źródło światła i miniaturową kamerę. Pozwala to lekarzowi na dokładną ocenę stanu błony śluzowej i wykrycie nawet bardzo drobnych zmian, niewidocznych w innych badaniach.
Kiedy należy wykonać badanie? Wskazania do cystoskopii
Cystoskopia jest wykonywana przede wszystkim wtedy, gdy podstawowe badania – takie jak badanie ogólne moczu czy USG jamy brzusznej – nie pozwalają na postawienie jednoznacznej diagnozy.
Główne wskazania do przeprowadzenia badania to:
-
Krwiomocz (obecność krwi w moczu) – objaw ten zawsze wymaga pilnej diagnostyki urologicznej, gdyż może świadczyć o stanie zapalnym, kamicy lub zmianach nowotworowych,
-
nawracające, trudne do wyleczenia zakażenia układu moczowego (ZUM),
-
przewlekłe bolesne parcie na pęcherz lub trudności w oddawaniu moczu,
-
podejrzenie zwężenia cewki moczowej lub kamicy pęcherza moczowego,
-
diagnostyka powikłań związanych z przerostem gruczołu krokowego (prostaty),
-
podejrzenie guzów i zmian nowotworowych pęcherza moczowego.
Jak przebiega badanie i czy jest się czego obawiać?
Wiele osób obawia się cystoskopii, jednak zastosowanie współczesnego sprzętu oraz odpowiednich środków znieczulających znacząco poprawiło komfort pacjenta.
-
Znieczulenie: Najczęściej badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym przy użyciu specjalnego żelu znieczulającego i nadającego poślizg, który aplikuje się do cewki moczowej. W przypadku planowania jednoczesnych procedur zabiegowych, badanie może odbyć się w znieczuleniu przewodowym lub ogólnym.
-
Przebieg: Lekarz delikatnie wprowadza cystoskop przez cewkę moczową do pęcherza, oceniając kolejno stan cewki, ściany pęcherza oraz ujścia moczowodów.
-
Czas trwania: Cała procedura diagnostyczna trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu minut.
Co dzieje się po badaniu? Przez krótki czas po cystoskopii pacjent może odczuwać niewielkie pieczenie podczas oddawania moczu lub zauważyć lekko różowe zabarwienie moczu. Objawy te są naturalne i ustępują samoistnie w ciągu kilkunastu do kilkudziesięciu godzin. W tym okresie zaleca się picie większej ilości płynów, co ułatwia naturalne wypłukiwanie dróg moczowych.
Diagnostyka połączona z leczeniem
Dużą zaletą cystoskopii jest możliwość jednoczesnego przeprowadzenia procedur zabiegowych podczas tego samego badania. W trakcie procedury lekarz urolog może:
-
pobrać wycinki tkankowe do badania histopatologicznego,
-
usunąć drobne polipy lub małe kamienie z pęcherza moczowego,
-
założyć, wymienić lub usunąć specjalny cewnik (tzw. cewnik DJ) w moczowodzie,
-
przeprowadzić inne zabiegi z zakresu chirurgii endoskopowej.
Dzięki takiemu rozwiązaniu pacjent często unika konieczności ponownego hospitalizowania i kolejnych inwazyjnych zabiegów.
Rola cystoskopii w walce z nowotworami
Cystoskopia odgrywa kluczową rolę w profilaktyce i diagnostyce onkologicznej. Pozwala na wykrycie nowotworów pęcherza moczowego na bardzo wczesnym, bezobjawowym etapie rozwoju, kiedy szanse na pełne wyleczenie są najwyższe. Jest to również podstawowe badanie kontrolne u pacjentów po przebytej terapii nowotworowej dróg moczowych.
Kompleksowa opieka urologiczna na Podhalu
Pacjenci wymagający diagnostyki i leczenia schorzeń układu moczowego mają do dyspozycji Pododdział Urologii (działający w strukturze Oddziału Chirurgii Ogólnej z Pododdziałem Urologii) w Szpitalu Powiatowym im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.
Pododdział zapewnia pełen zakres opieki w zakresie chorób urologicznych:
-
diagnostykę i leczenie schorzeń prostaty,
-
leczenie kamicy nerkowej i pęcherzowej,
-
diagnostykę onkologiczną i leczenie nowotworów urologicznych,
-
terapię przewlekłych i nawracających zakażeń układu moczowego.
